Galeria zasłużonych
Kazimierz Prószyński
Wynalazca i konstruktor pionierskich aparatów kinematograficznych.W roku 1894 zbudował aparat do zdjęć i projekcji filmów, tzw. pleograf, a w 1898 doskonalszy od niego biopleograf. W latach 1902-03 zrealizował liczne filmy krótkometrażowe, tworząc podwaliny polskiej kinematografii.
W roku 1909 zbudował projektor filmowy dający obraz na ekranie bez drgań i migotania światła, a w 1910 pierwszą ręczną kamerę filmową (aeroskop). W roku 1907 opracował metodę synchronizacji d . . .czytaj wiecej
Idziemy do kina...
Józef Węgrzy jako konstruktor masowej broni zagłady na czele eskadry aeroplanów zbawia Polskę od nawały bolszewickiej. Film pod dobrotliwą opieką Ministerstwa Obrony reżyseruje Zygmunt Wesołowski...czytaj wiecej
 
rok: 1902
» Powrót birbanta
» Przygoda dorożkarza
rok: 1908
» Pruska Kultura
» Antoś pierwszy raz w Warszawie
rok: 1911
» Zazdrosny konkurent
» Chasydka i odstępca
» Dzień kwiatka
» Obłakany
» Zabójca z nędzy
» Dzieje grzechu
» Meir Ezofowicz
» Sąd Boży
» Antek Klawisz, bohater Powiśla
» Okrutny ojciec
» Skandal na ulicy Szopena
» Macocha
» Kosz primadonny
» Pietro Caruso
rok: 1912
» Wojewoda
» Ofiara namiętności
» Krwawa dola
» Bóg, człowiek i szatan
» Wydziedziczeni
» Przesądy
» Niebezpieczny kochanek
» Odwieczna Pieśń
» Sierotka Chasia
» Bóg zemsty
» Mirełe Efros
rok: 1913
» Dramat Wieży Mariackiej
» Wykolejeni
» Kościuszko pod Racławicami
» Potępiona
rok: 1914
» Fatalna godzina
» Ach, te spodnie
» Słodycz grzechu
rok: 1916
» Ochrana warszawska i jej tajemnice
» Studenci
rok: 1921
» Ludzie bez jutra
» Cud nad Wisłą
rok: 1922
» Rok 1863
» Chłopi
rok: 1923
» Niewolnica miłości
» Młodość zwyciężą
» Bartek Zwycięzca
» Otchłań pokuty
» Karczma na rozdrożu
rok: 1924
» Odrodzona Polska
» Skrzydlaty zwycięzca
rok: 1925
» Wampiry Warszawy
rok: 1926
» Szczęśliwy wisielec, czyli Kalifornia w Polsce
» Trędowata
» Czerwony błazen
rok: 1927
» Ziemia obiecana
» Uśmiech losu
rok: 1928
» Huragan
» Tajemnica starego rodu
» Przedwiośnie
» Kropka nad i
» Dzikuska
rok: 1929
» Tajemnica skrzynki pocztowej
» 9:25. Przygoda jednej nocy
» Szlakiem hańby
» Kobieta, która grzechu pragnie
» Policmajster Tagiejew
» Grzeszna miłość
» Człowiek o błękitnej duszy
» Z dnia na dzień
» Pod banderą miłości
» Magdalena
rok: 1930
» Karuzela życia
» Wiatr od morza
» Janko Muzykant
» Moralność Pani Dulskiej
» Na Sybir
» Dusze w niewoli
» Mascotte
rok: 1931
» Burza nad Zakopanem
» Serce na ulicy
» Kobieta, która się śmieje
rok: 1932
» Dzikie pola
» Głos pustyni
» Biała trucizna
» Bezimienni bohaterowie
» Pałac na kółkach
» Ułani... ułani, chłopcy malowani
» Sto metrów miłości
» Szyb L-23
» Puszcza
rok: 1933
» Prokurator Alicja Horn
rok: 1934
» Czarna Perła
» Śluby ułańskie
» Córka Generała Pankratowa
rok: 1936
» Trędowata
rok: 1939
» Biały Murzyn
Kalendarz zdarzeń
 
KINO W POLSCE

28 grudnia 1895 odbyła się w Paryżu pierwsza projekcja kinematograficzna. Data ta uznawana jest za początek kina, jako takiego. Kilka tygodni później obaj wynalazcy kinematografu i organizatorzy owego sławetnego pokazu, bracia Louis i Auguste Lumiere rozpoczęli nabór osób zdolnych do rozpropagowania wynalazku. Poszukiwali młodych ludzi sprawnych technicznie i zaradnych. Po przeszkoleniu na operatorów kinematografu wysyłano ich w świat z celem organizowania seansów promujących nowe medium. Mieli też utrwalać na taśmach
materiały dokumentalne z odwiedzanych przez siebie miejsc. Operatorzy Lumierów dotarli wpierw do Brukseli i Londynu, organizując pokazy w lutym 1896 roku. Kolejne odbyły się w Amsterdamie, Berlinie i Wiedniu. W kwietniu dotarli nawet do Meksyku i do… Warszawy, Pierwszy dotarł do Warszawy Francis Doublier a w miesiąc po nim operator z Lyonu, Marius Chapuis. Próbowali założyć w Warszawie biuro przedstawicielskie firmy Lumiere'ów ale na drodze misji stanęła biurokracja. Zniechęceni Lyończycy opuścili Warszawę i udali się dalej próbując szczęścia w Petersburga .


Więcej szczęścia mieli przedstawiciele konkurencyjnego cynetografu - wynalzku T. Edisona. W 18 lipca 1896 roku w resursie obywatelskiej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbył się pierwszy pokaz filmowy na ziemiach polskich. Dwa tygodnie później z aparatem Edisona mieli przyjemność zapoznać się mieszkańcy Łodzi. W parku na w Hellenowie zaprezentowano kilka amerykańskich film. We wrześniu 1896 ekipa Edisona dotarła do Lwowa, prezentując pokaz w pasażu Hausmanna.

Pierwszy pokaz kinowy z wykorzystaniem kinematografu Lumiere'ów na ziemiach polskich odbył się w Krakowie, w Teatrze Miejskim (obecnie Teatr im. Słowackiego) za sprawą Eugena Duponta, operatora Lumiere'ów, który w drodze powrotnej z Pragi i Wiednia ponownie spróbował zaszczepić nową sztukę na terenach Polski. Pokaz odbył się 14 listopada 1896 roku o godzinie 17. Wyświetlono "standardowy" zestaw dwunastu lumierowskich filmów: Śniadanie dziecka, Plac pocztowy, Mimik z kapeluszem, Kłócące się dzieci, Plac Królewski w Madrycie, Polewacz polany, Polityczny zatarg, Francuska kawaleria, Hiszpańska artyleria, Masarnia fin de siecle'u, Kąpiel i Kolej żelazna. Taki pokaz trwał około półgodziny (razem ze zmianami taśmy i zapowiedziami poszczególnych filmów). Nie był też samodzielnie dostatecznie atrakcyjny i poprzedzał zwyczajowe przedstawienie teatralne. E.Dupont zakładał też, że dla zaspokojenia zainteresowanych wystarczą cztery dni. Publiczność jednak dopisała nadspodziewanie i pokazy trwały do 29 listopada (dwa tygodnie).

14 listopada 1896 rok to umowna data początku kinematografii w Polsce. Umowna, bo już przed nią zdarzyły się pokazy ruchomych obrazów. Wcześniej filmy wyświetlano za pomocą wynalazku Edisona ale i przed nim, różni rodzimi wynalazcy prezentowali własne koncepcje ożywienia fotografii. Istnieją dane że takie próby mogły się odbyć już w roku 1891.

Pokazy filmowe spotkały się z ogromnym zainteresowaniem. W grudniu 1896 roku firma Lumiere'ów dwukrotnie przesyłała do Krakowa nowe zestawy filmów. Według Andrzeja Urbańczyka, w listopadzie i grudniu tego roku odbyły się 24 przedstawienia kinematografu, na których zawitał co ósmy mieszkaniec Krakowa ( około dziesięć tysięcy widzów). Jednocześnie kinomatograf zawitał do do Warszawy gdzie od 8 grudnia 1896 roku pokazy filmowe wzbogacały repertuar cyrku Cinisellich. Jeszcze większym powodzeniem cieszyły się film we Lwowie - pokazy odbywały się w wielkiej sali teatru Skarbka (od początku 1897 roku). Według Barbary Gierszewskiej udział w nich wziął co piąty mieszkaniec Lwowa. Najpierw, podobnie jak w Krakowie, wyświetlano je jako dodatek przed właściwy przedstawieniem teatralnym. Ale ich powodzenie sprawiło, że zdecydowano się i z sukcesem wyświetlano je samodzielnie.

W ciągu następnych kilku lat, do końca stulecia pierwsze pokazy kinematografu odbyły się w większości polskich miast wszystkich trzech zaborów.

Od początku rozwoju kinematografii uczestniczyli w nim polscy wynalazcy. Konstruktorzy tacy jak jak Piotr Lebiedziński (urodzony w 1860 roku), który równocześnie z braćmi Lumiere skonstruował własną kamerę rejestrującą obraz na płytach szklanych czy Kazimierz Prószyński (ur.
1875 rok) wynalazca i konstruktor pionierskich aparatów kinematograficznych. Kazimierz Prószyński jest bez wątpienia autorem pierwszego polskiego filmu a nawet dwóch. W 1902 nakręcił dwa krótkie filmy inscenizowane: Powrót birbanta i Przygoda dorożkarza. W obu wystąpił znany i ceniony aktor Kazimierz Junosza-Stępowski. W dziedzinie teorii filmowej ogromny wkład włożył Bolesław Matuszewski (ur. 1856) fotograf i dokumentalista. Współpracownik braci Lumiere. Jego publikacje "Nowe źródło historii" i "Ożywiona fotografia, czym jest, czym być powinna" czynią go pionierem teorii filmu.

Około 1895 roku Bolesław Matuszewski (wraz z bratem Zygmuntem) założył w Warszawie zakład fotograficzny Paryska fotografia Lux-Sigismond et Comp. przy ulicy Marszałkowskiej 111. Wprawdzie firma długo się nie utrzymała ale można ją uznać za pierwszy filmowy ośrodek w Polsce.

Kazimierza Prószyńskiego można uznać za założyciela w 1901 roku pierwszej w Polsce wytwórni filmowej pod nazwą Towarzystwo Udziałowe Pleograf (siedziba w Warszawie na ulicy Nowogrodzkiej 39). Towarzystwo Pleograf organizowało w Warszawie pokazy połączone z prezentacją urządzeń Prószyńskiego. Pomiędzy 31 marca a 2 kwietnia 1902 roku w Teatrze Letnim w Ogrodzie Saskim w ramach takich pokazów widzowie mogli zobaczyć filmowane przez wynalazcę i filmowca dokumenty życia codziennego w Warszawie, m.in. "Ślizgawka w Dolinie Szwajcarskiej", "Ślizgawka w Ogrodzie Saskim", "Ruch uliczny przed pomnikiem Mickiewicza", "Wyścigi", "Pogotowie Ratunkowe", "Na Placu Św. Aleksandra" oraz "Pod Ostrą Bramą w Wilnie".


Lata 1896 - 1908 to czas kształtowania się spektaklu filmowego. Początkowo pokazy filmowe stanowiły dodatek do innych form widowisk. Organizowali je właściciele panoptików (Panopticum braci Macha), iluzjoniści (jak na przykład warszawscy magicy Popiel i Rybka). W 1897 roku Kontynentalny Eden Teatr B. Schenka, oprócz popisów cyrkowych, pantomim, latarni magicznych itp., wprowadził przedstawienia „niezrównanego olbrzymiego thaumatrografu", tzn. żywych fotografii.

Od roku 1900 wyodrębnia się osobny zawód „kinowego" przedsiębiorcy. Wyposażony w aparat projekcyjny i zapas filmów, przemierzając prowincję w wedrówce od miasta do miasta, odwiedza imprezy masowe, wystawy, zabawy ludowe prezentując swój program. Nie posiadając własnych pomieszczeń wynajmują sale teatralne lub częściej - większe lokale sklepowe.W Warszawie kinematograf pojawia się niemal na każdej letnia zabawie. Ta wszechobecność sprawia, że na stałych miejscach imprezowych instaluje się w specjalne urządzenia ułatwiające projekcję. W latach 1900 - 1904 pokazy kinematograficzne prezentowane były na większości organizowanych wystaw.

Takimi wędrownymi pokazywaczami filmów byli bracia Krzemińscy. Interes się rozwijał i w roku 1905 dysponowali dwoma kompletami projekcyjnymi i specjalnie przystosowanym wozem wyposażonym w urządzenia elektryczne. W sezonie podróżowali po miastach rosyjskich - zimą wracali do kraju. Wreszcie w 1899 roku w Łodzi zdecydowali się na założenie Gabinetu Iluzji prezentującego filmy Lumiere'ów. Tym samym zainicjowali pierwsze sezonowe kino na ziemiach polskich.
Pierwszym stałym kinem wybudowa­nym w Warszawie, był Teatr Elizeum. Było to połączenie kina i teatru variete. Starano się dodać mu splendoru organizując w nim także odczyty popularno-naukowe ilustrowane filmami (w styczniu 1903 roku odbył się taki pokaz pt. “Woda i alkoholizm”). Teatr posiadał luksusowo (w secesyjnym stylu) zdobioną salę mieszczącą 400 osób. W bocznych pomieszczeniach rozstawiano automaty prezentujące rozmaite „iluzje". Elizeum po kilku miesiącach upadło, gdyż właściciele zdecydowali się na niewłaściwy “target docelowy”: ekskluzywną i bogatą publiczność, dla której jednak ten typ rozrywki był wciąż zbyt plebejski. Dla “plebejuszy” zaś bilety zbyt drogie.
Z myślą o masowym widzu pod koniec 1903 roku w Warszawie powstał licznie odwiedzany Artystyczny Salon Złudzeń a następnie, około 1906 roku, Salon Rozrywek Bronisława Mieszkowskiego, zamieniony później na iluzjon, czyli na kino.


[ciąg dalszy nastąpi... (bo nastąpił!) ]
Felietony i wypowiedzi 1930/31
Czy "talkie" zabija kino! (Jerzy Toeplitz)
O polską sztukę (Jerzy Toeplitz)
Dwie moralności: Teatr i Kino (brak autora)
Co sądzę o filmach dźwiękowych (Karol Irzykowski)
Rewolucja talkiesów i kontrewolucja publiczności (Leon Brun)
Trochę dowcipu nie zawadzi (Magdalena Samozwaniec)
Cierpienia taśmy filmowej (Leon Brun)
Dźwięk nie jest wrogiem kina (Fragos)
Mówiony — Potępiony! (Ryszard Ordyński)
Rewolucja tolkiesów jest groźbą dla kina (Leon Brun)
Niema tematów "kasowych" (Jerzy Toeplitz)
Dwie miary (Stefania Heymanowa)
Tandeta filmowa pod pręgierzem (E. Świerczewski)
Sztuka filmowa a państwo (E. Świerczewski)
Położenie kin warszawskich (Leon Brun)
Fałsz filmu dźwiękowego (Jerzy Toeplitz)
Uniezależnić sztukę filmową (Jerzy Toeplitz)
Czy film dźwiękowy już się narodził? (Mateusz Gliński)
Rozważania na czasie. Gust Publiczności (Zofja Dromlewiczowa)
Film - to jeszcze chaos (Jerzy Braun)
Złote myśli kinomana. Co to jest Vamp? (Jim Poker)
Blaski i cienie filmów polskich w Belgii (J. Hautman)
Polski reżyser o polskiej produkcji (Mieczysław Krawicz)
Walka o dobrą wolę (Ryszard Ordyński)
Aktorki wychodzą zamąż (Kornel Makuszyński)
O aktorkach (Wacław Grubiński)
Obraz czy romans? (Witold Noskowski)
Sztuka, czy surogat sztuki? (Stanisław Dobrzycki)
Formy krytyki filmowej w Polsce (Jan Ulatowski)
Erotyzm w filmach polskich (Leon Brun)
W polskiej kinematografji (Karol Ford)
Kinematograf i szkoła. (Stanisław Sierosławski)
Czarodzieje kolorów - Bracia Szczepankowie
Przednia straż polskiego filmu (Paweł Włodawski)
 
Czas na reklame
A co z animacja...
Teksty i artykuły znalezione w przedwojennej prasie polskiej dotyczące filmu animowanego. Zapewne będzie ich niewiele. Najpierw Władysław Starewicz, entomolog amator z polsko-litewskiej rodziny, który 1910 roku nakręcił pierwszy na świecie animowany film w technice stop-motion. W ten sposób powstał obrazek „Piękna Lukanida” z waleczny żukami w roli głównej. Zapewne też Feliks Kuczkowski, który w 1917 roku zrealizował dwa pierwsze quasi-animowane filmy rysunkowe „Flirt krzesełek” i Luneta ma dwa końce. Karol Irzykowski – wybitny krytyk międzywojenny – umieścił Kuczkowskiego na kartach „Dziesiątej muzy”, jednej z pierwszych teoretycznych publikacji dotyczących kina. ...czytaj wiecej

Eugeniusz Bodo - Ach te baby
Tola Mankiewicz�wna - Kazdemu wolno kochac
Adolf Dymsza & Eugeniusz Bodo - Ach spij kochanie
Loda Niemirzanka - Ada! To nie wypada!
Hanka Ordon�wna - Na pierwszy znak
Aleksander Zabczynski - Nie kochac w taka noc to grzech
Loda Halama - Klamstwo Krystyny
Loda Halama- Moja piosenka Cie dogoni
Adam Aston - Jak trudno zapomniec
Hanna Brzezinska - Nie ma szczescia bez milosci
Aleksander Zabczynski - Juz nie zapomnisz mnie
Ina Benita - Przyjdzie dzien
Hanka Ordonówna - Miłość ci wszystko wybaczy
Aleksander Zabczynski - Juz nie moge dluzej kryc
Walc z filmu "Pani minister tanczy
Eugeniusz Bodo - Sex appeal
 
Z ostatniej chwili...
* * 1895 * 1896 * 1897 * 1903 * 1907 * 1908 * 1910 * 1911 * 1912 * 1913 * 1914 * 1915 * 1916 * 1917 * 1919 * 1922 * 1923 * 1924 * 1925 * 1926 * 1928 * 1929 * 1930 * 1931 * 1932 * 1933 * 1934 * 1935 * 1939 *
luty 1930

..


Do ministerstwa komunikacji wpłynęła oferta na urządzenie w dalekobieżnych pociągach pośpiesznych specjalnego kinoteatru. Wzorem zagranicy, kinoteatr taki byłby urządzony w specjalnym wagonie, mieszczącym kilkadziesiąt osób.
Za niewielką opłatą wstęp do tego "kina na kołach” mieliby wszyscy pasażerowie.
Ministerstwo rozważa powyższą ofertę, przyczem zdecyduje, czy kinoteatr mieściłby się w wagonie, wydzierżawionym przez P.K.P., czy też oferuiąca firma sama zakupi wóz kolejowy i płacić będzie zarządowi kolejowemu czynsz za przejazdy.
* * *

Sędzia śledczy 9-go rewiru warsz. przeprowadził dochodzenie na skutek skargi złożonej przez „ZAIKS" z upoważnienia kompozytora Pietro Mascagni na bezprawne odtwarzanie w Warszawie przez film dźwiękowy opery tego kompozytora „Rycerskość Wieśniacza". Pierwszy proces o nadużycie prawa autorskiego w filmie dźwiękowym odbędzie się w przyszłym miesiącu w stołecznym Sądzie Okręgowym. Ze względu na to, że większość filmów dźwiękowych wyświetlanych obecnie w Warszawie narusza prawo autorskie kompozytorów, wytoczony ma być jeszcze szereg podobnych procesów. Narazie amerykańska wytwórnia usiłuje podobno załatwić zatarg na drodze polubownej i upoważniła swego warszawskiego pełnomocnika adw. Rotwanda do prowadzenia pertraktacyj ze Związkiem Kompozytorów scenicznych.
* * *

W czasie od 2-go do 9-go lutego r. b odbędzie się dla katolickiej młodzieży niemieckiej, zwłaszcza z Górnego Śląska oraz innych terenów przemysłowych, kurs instruktorski dla propagandy. Organizacją kursu zajął się związek kościelny „Verband der katholischen Jugend und Jungmänner verein".
Jednym z punktów programu jest codzienne wyświetlanie filmu „Land unterm Kreuz", którego antypolska tendencja ogólnie jest znana.
Organizatorzy kursu pracują więc w duchu działaczy centrowych, którzy w r, 1929 przez trzy imprezy, mianowicie; przez zjazd centrowców we Wrocławiu, przez zjazd stowarzyszenia św. Augustyna oraz przez wystąpienie ks. Ulitzki na konferencji francusko-niemieckiej, zamanifestowali swą niechęć do Polski i posunęli się nawet do żądania zwrotu Niemcom zachodnich terenów Polski.


marzec 1930

..


Polski film dźwiękowy.
Wytwórnie w Hollywood rozpoczęły sezon 1930/31 pod hasłem: „Ani jednego filmu niemego — najwyżej wersje nieme dźwiękowców!" W świecie filmowym zapanował niesłychany zamęt. Publiczność przyjmuje fonofiłmy z. zapałem, jako sensacyjną nowalijkę, a kasy 4354 kin dźwiękowych (z tego — 3267 w Stanach Zjedn.) pęcznieją w sposób zastraszający...
Dostosowując się do nowej „mody", poszczególne wytwórnie i kina „nieme“ zaopatrują się gorączkowo w aparatury dźwiękowe. Przerzedzają się gruntownie szeregi artystów i statystów filmowych, gdyż praca w filmie dźwiękowym uzależniona jest nietylko od walorów fotogenicznych, lecz również i od — fonogenicznych właściwości „gwiazdy" czy „gwiazdki".
„Gorączka dźwiękowa dotarła już do Polski; z początku, ogarnęła cztery ekrany stołeczne, które przekształciły się w dźwiękowe, potem ruszyła na podbój prowincji. Łódź, Kraków i Poznań już się poddały: szereg innych miast prowincjonalnych podda się w najbliższej przyszłości. Po kinach, „gorączka dźwiękowa" ogarnęła szereg naszych wytwórni filmowych, które, jak fama głosi, sposobią się w ukryciu do produkowania swojskich „talkies'ów”. Pierwszy polski dźwiękowiec ma być ukończony już w marcu. Będzie to synchronizowana „Moralność pani Dulskiej", do której partyturę napisał Ludomir Różycki. Film ten „nagrywa" obecnie orkiestra Filharmonji warszawskiej. Narazie wykańcza się gorączkowo filmy nieme, które „gorączka dźwiękowa" zastała na warsztacie.
Zdjęcia do najnowszego filmu lotniczego p. t. „Gwiaździsta eskadra“, zarówno w atelier, jak i plein-air'owe, zostały już ukończone. Obecnie, reż. L. Buczkowski przeprowadza montaż filmu, co jest przedsięwzięciem wcale trudnem, jeśli się zważy, że z kilkunastu kilometrów naświetlonej taśmy, pozostać ma dla ekranu zaledwie 2.700 metrów!...
Film ten zapowiada się jaknajlepiej; wejdzie on na ekran równocześnie w Warszawie i w Poznaniu.
j. s. źródło: Tęcza 1930.03.11 R.4 Nr9 - 9/52

* * *


Starostwo grodzkie Warszawa - południe zorganizowało lotne komisje z udziałem przedstawicieli wydziału przemysłowego magistratu, które badają stan bezpieczeństwa w pracowniach i składach filmowych. Podczas tych lustracji komisje zwracają również uwagę, czy zachowano warunki w koncesji, a zwłaszcza czy nie przechowują większych ilości filmów, niż zastrzeżono w koncesjach.

* * *

Dowiadujemy się, że przed 10-a dniami odbyło się zebranie komisji senackiej, na którem poruszono m. in. sprawę Centralnego Biura Filmowego. W toku dyskusji która wywiązała się na ten temat zabierał głos p. sen. Strug, który oświadczył się za unormowaniem sprawy C. B. F‘u, które, operując skromnym funduszem 25000 zł., jest przeciążone rozlicznemi obowiązkami. Zakres działania tej placówki jest, zdaniem mówcy, zbyt szeroki — cenzura, kwalifikacja obrazów, opracowywanie projektów z dziedziny polityki filmowej — wskutek czego branża filmowa narażona jest na ustawiczne zwłoki w załatwianiu przez Urząd pilnych spraw.
* * *

Podług danych za z. m. kinematografy stolicy odwiedziło w tym czasie 1,398,445 osób, w grudniu 1,303,724, teatry w styczniu 73.861, w grudniu 69,155, koncerty w styczniu 8,901, w grudniu 14,917, teatrzyki w styczniu 81,355, w grudniu 87,305, zawody sportowe w styczniu 54,079, w grudniu 30,553, cyrk w styczniu 64,990. w grudniu 49,278, wreszcie imprezy sporadyczne w styczniu 78,009, w grudniu 77,354. Ogólna frekwencja wyniosła w styczniu 1,759,540 osób, w grudniu 1,641,304.
Wpływy 7. podatku widowiskowego do kasy miejskiej wyniosły w styczniu 840,437 zł. 23 gr., (z tego kinematografy dały 730,843 zł. 25 gr.), w grudniu 809.251 zł. 20 gr. (z tego kinematografy dały 696,239 zł. 50 gr.).
Subsydja, udzielone różnym instytucjom społecznym i filantropijnym w postaci całkowitego, lub częściowego zwolnienia od podatku widowiskowego, wyniosły w styczniu 117,865 zł. 64 gr.
* * *

"Kult ciała“ (reż. M. Waszyński) został sprzedany na Francję, Niemcy, Belgię, Szwajcarię; Szwecję, Norwegię. Łotwę, Estonię, Bułgarję, Czechosłowację, Austrję, Skandynawię, Chiny, Rumunię, Hiszpanię, Portugalię i Amerykę Południową. Nabywcą, tego filmu we Francji jest „Pathe Consortium“, a w Niemczech „Hegewald“, a więc firmy b. poważne. Niektóre z powyższych państw nabyły również „Pod banderą miłości“, tegoż reżysera.
* * *

Wytwórnia „Gloria“ przystępuje w najbliższych tygodniach do nakręcenia pierwszego polskiego filmu dźwiękowo - śpiewnego. Reżyseruie Henryk Szaro, twórca „Przedwiośnia“ i „Mocnego człowieka“. Tytuł: „Na Sybir“. Scenariusz, opracowany wspólnie przez Wacława Sieroszewskiego i Anatola Sterna, opierający się na tragicznych przeżyciach i wspomnieniach uczestników walk niepodległościowych, obejmuje okres od 1905 do 1918 roku. Akcja rozgrywa się częściowo w Cytadeli warszawskiej i na Syberii. Interesujące szczegóły o obsadzie technicznej i aktorskiej tego filmu podamy w następnych numerach „Kina“.
* * *

Personel wytwórni „Sfinks“ znajduje się obecnie w Berlinie, gdzie studiuje sposoby realizacji filmów dźwiękowych — ze względu na coraz większe zainteresowanie się nimi publiczności polskiej. Prócz tego kierownictwo literackie „Sfinksa“ stara się wybrać z posiadanych materiałów scenariusz do filmu dźwiękowego o treści specjalnie frapującej i odbiegającej od szablonu.
* * *

„Z dnia na dzień“ Lejtesa cieszy się wielkiem powodzeniem w Paryżu, gdzie wyświetlany jest p. t. „Maroussia“. Krytyka paryska nie szczędzi słów uznania dla reżyserii Leitesa i podnosi wysoką wartość artystyczną filmu. Z pism, które poświęciły dużo miejsca na omówienie walorów filmu „Z dnia na dzień“ i zamieściły nawet na ten temat oryginalne nowele filmowe, notujemy znane wydawnictwa: „Pour Vous“, „Cinemonde“, „Cine-Miroir“ i „La cinematoigraphie française“. Wielki to zaszczyt i miły sukces dla młodego reżysera i dla kinematografii polskiei.
* * *

* Powstała w Warszawie nowa placówka filmowa p. f. „Warsz. Tow. filmowe“, która produkować będzie filmy nieme i dźwiękowe (wedł. własnego patentu polskiego). Kierownikiem artystycznym i reżyserem wytwórni jest Ryszard Biske.
W przyszłym tygodniu rozpoczną się zdięcia do nowego filmu p. t. „Piorun“, wedł oryginalnego scenariusza
* * *

Realizacja „Pioruna“ została odroczona do kwietnia. Według kosztorysu tow. „Syrena Rekord“ całkowita synchronizacja filmu wynosi 70.000 zł W rozrachunku poszczególnych nagrań mamy następujące ceny: 1 dzień zdjęć w atelier — 2000 zł. lub nagranie jednej płyty 800 zł.
* * *

W „Moralności pani Dulskej“ pierwszym filmie dźwiękowym polskim, który w najbliższych dniach wejdzie na ekrany stolicy, podziwiać będziemy śpiew, a co najciekawsze — gwizd Zofji Batyckiej.
* * *

Wytwórnia „Starfilm“ ma zamiar zrealizować film dźwiękowy „Noc listopadową“ według specjalnego scenariusza.
* * *

HALLO! HALLO! PROSIMY O LEPSZE KOPJE
Publiczność warszawska skarży się na lekceważące traktowanie ekranów polskich przez niektóre trusty filmowe (zwłaszcza amerykańskie)... Przysyłają one do Polski materjał najlichszy, kopje wadliwe, taśmy wybrakowane... wskutek czego niektóre filmy, nawet dobre, tracą dużo na wartości i odstręczają widzów.
* * *

„»pierwsze honorarium filmowe Poli Negri wynosiło 150 rubli. Otrzymała je w r. 1914 za udział w filmie „Niewolnica zmysłów“ reżyserii Jana Pawłowskiego. według scenariusza Kazimierza Hulewicza, b. wiceprezesa Teatrów rządowych.
* * *

...w pierwszych dniach kwietnia 'kinoteatr „Stylowy" 'wprowadzi aparaturę dźwiękową. Na pierwszy ogień pójdzie zapewne obraz Henry Kinga p. t. „O,na idzie na wojnę!“ z piękną Eleonorą Boardman w roli głównej.
* * *

Wentylator.., do zwiewania kapeluszy
Szanowna Redakcjo!
Proszę zwrócić publicznie uwagę na niesamowity sposób wietrzenia sali w znanem stołecznem kinie S. Byłam tam na przedstawieniu świetnego, humorystycznego dźwiękowca. Siedziałam w środku sali. Podczas przerwy puszczono wentylator. Był to huragan wichru — tak nagły i gwałtowny, że zerwał mi kapelusz z głowy. Cel wietrzenia sali bywa zwykle inny...
Szczęście, że film jest rozkoszny, zapomina się o wszystkich kataklizmach. Ale w przerwie — można o tem pomówić. Proszę na przyszłość — bez burzy!
Marja Ł.
kwiecień 1930

..

HALLO! HALLO!
Jak długo jeszcze producenci filmów polskich będą czerpali tematy wyłącznie zbrodnicze, ponure i chorobliwe?
Nicponie, pochronie, oszuści, ladacznice, kradzieże, pijaństwo, obłęd, karty i rozpusta — oto stałe niestety, motywy polskiej produkcji filmowej. Czy nie możnaby wyleźć nareszcie z tego bagna?
Rzucamy to pytanie w imieniu publiczności, spragnionej zdrowia, humoru, tężyzny.
I czekamy na odpowiedź.
* * *

Róbmy filmy dźwiękowe!
Zespół orkiestry Filharmonii zarobił 27.000 zł, przy synchronizacji „Moralności pani Dulskiej“. Tak oświadczył nam p. Herszfinkiel, dyrektor wytwórni „Heros“.
Pan Herszfinkiel jest najlepszej myśl co do przyszłości polskiej produkcji „dźwiękowców“, a to, co mówi, powinno być balsamem na bolączki naszych zespołów muzycznych, cierpiących od bezrobocia.
— Produkując 10 filmów dźwiękowych rocznie — oblicza ten optymista — damy zarobić przeszło ćwierć miliona złotych samym muzykom. A cóż dopiero innym: artystom, literatom, technikom, dekoratorom.
Koniunktura jest pomyślna. Potrzeba tylko kapitałów i pracy. No i dobrych tematów—
* * *

Pierwsza wyprawa plenerowa wytwórni "Kineton“, realizującej dźwiękowiec polski „Na Sybir“, (reżyser Henryk Szaro, kierownik produkcji M. Libkow) — powróciła z puszczy Białowieskiej. Ekspedycja „Kinetonu“ zdążyła jeszcze zastać puszczę, pokrytą zaspami śnieźnemi. Było to wielce pożądane, ponieważ puszczy przypadła w udziale rola... Syberii.
* * *

...dowiadujemy się od realizatora „Bandery miłości“ i „Kultu ciała“, Michała Waszyńskiego, że ma wkrótce przystąpić do sfilmowania jednej z najbardziej ciekawych powieści Andrzeja Struga, według scenariusza A. Sterna. Mowa o "Fortunie kasjera Śpiewankiewicza“, która w przeróbce nazywać się będzie „Wielka afera“.
* * *

Dn. 3-go kwietnia odbył się w Pola Negri Pałace pokaz prasowy pierwszego polskiego dodatku dźwiękowego, nagranego według polskiego systemu (patent Biskego i Vlassaka). Z trzech numerów, które nam pokazano (tango „Szkoda Twoich łez...“, piosenka ludowa „Śmierć komara“ i żołnierski „Chór weteranów“), najefektowniejszy był ten ostatni, w niczem nie ustępujący zagranicznym „revellers‘om“. W ogóle całość (240 metrów) wywarła dodatnie wrażenie, a musimy przecież pamiętać o pomyślnych skutkach inicjatywy Biskego i Vlassaka dla polskiego przemysłu filmowego: pozwoli bowiem zastąpić obce i niezawsze zrozumiałe dodatki dźwiękowe takiemiż krajowemi. Zaznaczyć jeszcze należy, że koszta synchronizacji według polskiego wynalazku są, w porównaniu do zagranicznych, minimalne.
* * *

Nowy film polsko-niemiecki.
Film mieszanei produkcji niemiecko-polskiej wytw. Dworfilm (Bydgoszcz) i Weroldfilm (Berlin) p.t. Der Bengfűhrer von Zakopane“ (tutuł polski brzmi: „Serce Tatar"), którego kierownikiem produkcji jest Józef Lejtes, a reżyserem Włoch Domenico Gambino został już w pierwszej części ukończony. Za 2 tygodnie rozpoczną się w Berlinie zdjęcia atelierowe i synchronizacja. Przy aparatach stoją: Akos Farkas ("Kult ciała") i Giovani Vitrotti ("Moralność Pani Dulskiej" i "Mocny człowiek"). Będzie to 100% film dźwiękowy.
* * *

Dowiadujemy się, że...
Zawiązała się nowa organizacja filmowa, której udziałowcami są znani reżyserzy pp. Ryszard Ordyński, Mieczysław Krawicz, p. Stanisław Szebeko i ceniony operator Zbigniew Gniazdowski. W krótkim czasie rozpoczną się przygotowania do kilku filmów, jakie nowa wytwórnia postanowiła nakręcić w sezonie bieżącym. (K)
maj 1930

..

Dowiadujemy się, że...
...inż. Jacek Rotmil, warszawianin, dekorator „Ufy" berlińskiej, przybywa do Warszawy i zajmie się dekoracjami do filmu „Na Sybir“, który reż. Szaro nakręca dla „Sfinksa“.
* * *

...rozpoczęła już swoją działalność nowa wytwórnia „Blok“, na której czele stoją pp. Ryszard Ordyński, Zbigniew Gniazdowski, Mieczysław Krawicz i Stanisław Szebeko. „Blok“ będzie produkował filmy dźwiękowe i mówione. Szczęść Boże!
* * *

Obrazek
Tak wygląda Jadwiga Smosarska w nowym filmie polskim "Na Sybir".
Czy nie jest czarująca?
* * *

Marysia Malicka i Zbyszko Sawan powrócili z kilkotygodniowej podróży autem przez Austrję i Włochy... Wyglądają doskonale... Pani Marysia jest opalona na złoto, a małżonek brunatny niby Arab, może obecnie bez charakteryzacji grać „Syna szeika“ lub jakiegoś „rycerza pustyni“.
* * *

Jarossy w Londynie
Obrazek
Otrzymujemy z Londynu dwie fotografie, na których każdy rozpozna ulubieńca Warszawy Fryderyka Jaros-sy'ego, w towarzystwie znanych gwiazd — Olgi Czechowej i Alfreda Abla w wytwórni British International Pictures (Londyn - Elstree).
Dzięki inicjatywie i energji p. Łabędziowej, dyrektorki firmy "Petef" Fr. Jarossy wystąpi w dźwiękowej rewji p. t „Elstree Calling“, w której będzie prowadził konferansjerkę w języku polskim (rewja będzie, oczywiście w kilku wersjach językowych).
Olga Czechowa i Alfred Abel będą grali w filmie dźwiękowym p. t. "Mary".
* * *

Otrzymujemy list następujący:
Ostatnio w kinach warszawskich, przerobionych na dźwiękowce, nastąpiła horendalna wprost zwyżka cen biletów. Najtańszy bilet kosztuje obecnie 2.50 zł., a niekiedy nawet 3 zł.
Tak wysoka cena najtańszego biletu sprawia, że kino, które winno być najtańszą rozrywką, staje się poprostu luksusem. Uważam, że ta zwyżka cen ze strony właścicieli kinoteatrów jest niczem nie uzasadniona, zważywszy, że eksploatacja aparatu dźwiękowego wypada taniej, niż utrzymywanie przyzwoitej orkiestry. Skoro właściciele kin poznańskich, (jak pisze korespondent w jednym z numerów „Kina“), mogli obniżyć ceny biletów do 50 gr., to właściciele kin warsz. nie mają nic na swoje usprawiedliwienie.
St. Koryciński
* * *

...wśród członków naszej branży filmowej toczą się ożywione rokowania, mające na celu zorganizowanie syndykatu na wzór niemieckiego DLS (Deutsche Lichtbild Sindikat). Syndykat ten, do którego weszłoby kilkunastu właścicieli kin krajowych oraz jedno z największych warszawskich atelier, produkowałoby rocznie szereg filmów dźwiękowych, mających zapewniony ekran w kilkudziesięciu kinach polskich. Wzmiankowane atelier zaopatrzone by było w tym celu w kilka aparatów do zdjęć dźwiękowych, aby można było nakręcać jednocześnie kilka filmów. Aparaty te będą, oczywiście, najnowszej konstrukcji.
Dalsze szczegóły o tej zdrowej koncepcji, która pchnęłaby naszą rodzimą produkcję filmową na nowe tory podamy wkrótce.
* * *

...firma „Fidex“, spółka akcyjna do eksploatacji filmów polskich za granicą z siedzibą w Paryżu, która dotychczas lansowała we Francji (Paryż i prowincja) film reżyserji Józefa Lejtesa "Z dnia na dzień" (p. t. "Maroussia") — zakupiła do dalszej eksploatacji następujące filmy polskie: "Mocny człowiek" i "Przedwiośnie"— reż. Szaro oraz "Kult ciała" i „Pod banderą miłości" - reż. Waszyńskiego. Wszystkie powyższe filmy są obecnie synchronizowane w jednem z ateliers paryskich i na jesieni zostaną wypuszczone na rynek w wersji dźwiękowej. Film "Z dnia na dzień" przyniósł (dotychczas) we Francji 500.000 franków dochodu.
* * *

...w czerwcu kino "Wodewil“ w Warszawie zamyka swe podwoje przed przebudową lokalu, który zostanie znacznie rozszerzony i zamieniony na kino dźwiękowe. Pracami kierują znani architekci, pp. Jerzy Gelbard i bracia Sigalin.
* * *

W dniu 23 maja przyjeżdża do Warszawy słynna gwiazda filmowa Betty Amann, zaangażowana przez wytwórnię „As-Film“, jako partnerkę Bogusława Samborskiego, do filmu dźwiękowo-śpiewanego „Niebezpieczny romans“ pg. powieści A. Struga „Fortuna kasjera Śpiewankiewicza“.
Zdjęcia do tego, zakrojonego na szeroką skalę, polskiego dźwiękowca, rozpoczną się 20 maja.
Reżyseruje - Michał Waszyński, kierownik produkcji - Józef Rosen. Zdjęć dokona znakomity operator europejski — Jan Theyer. Dekoracje — Stefan Norris. Scenariusz opracowali Andrzej Strug i Anatol Stern. Kierownictwo literackie — Karol Husarski, kierownik muzyczny — Adam Szpak, dyrygient „Wiedeńskiej Orkiestry Symfonicznej“.
* * *

...słynna nowela Żeromskiego „Pavoncello“ ma być sfilmowana. Scenariusz napisał znany literat Jerzy Kossowski. Jest to objaw bardzo dodatni, że literaci zaczynają pracować dla kina.
* * *

...w kinoteatrach lwowskich idą, jako nadprogram polskie dodatki dźwiękowe, nakręcone w wiedeńskiej wytwórni „Selenofon“ z polskimi aktorami i składające się prawie wyłącznie z polskich utworów muzycznych. Dotychczas wspomniana wytwórnia nakręciła dodatki z Hanką Ordonówną (w jej repertuarze), Karolem Hanuszem (ditto), Marją Kałuską i Stanisławem Gruszczyńskim (duety i solo). Dodatki te robione są systemem taśmowym. Usłyszymy je wkrótce w Warszawie. Wytwórnia „Selenofon“ postanowiła nadal produkować podobne dodatki z szeregami innych aktorów polskich.
* * *

...reż. Ordyński i Leon Schiller przystąpili do nakręcania filmu p. t. „Janko muzykant“, według scenariusza Ferdynanda Goetla, który dorobił dalszy ciąg do noweli „Janko muzykant“ Sienkiewicza. Film realizuje nowa wytwórnia "Blok".
* * *

Ostatni polski film sezonu „Sztabskapitan Gubaniew“ zawiódł poczęści nadzieje pokładane w młodym reżyserze Chrzanowskim.Film jest źle zmontowany, roi się w nim od napisów i dłużyzn. Scenariusz łamie się wskutek nadużycia „przebitek“ czyli scen równoległych (trzy wątki intrygi prowadzone jednocześnie!) niema w nim silniejszego akordu, a nawet ani jednej chwili napięcia dramatycznego. Tyle o budowie obrazu.
czerwiec 1930

..

...Niedawno wyjechała z Warszawy ekspedycja filmowa pod kierownictwem W. Serafinowicza, nowelisty i autora scenariusza (brata znanego poety Jana Lechonia) oraz Janusza Stara, reżysera filmu „Przeznaczenie". Ekspedycja udaje się przez Serajewo - Raguzę -Wenecję - Alpy Włoskie -Neapol - Sycylię - Tunis i Algier aż na Saharę, gdzie nakręcone zostaną zdjęcia do nowego dźwiękowca p. t. "Ostatnia eskapada" Treścią filmu są dzieje dwóch Polaków, których zawierucha wojenna zagnała aż do Afryki. Tu dowiadują się, iż Ojczyzna walczy o niepodległość i... wracają do kraju. Część akcii rozgrywa się więc na terenach Wilna i Wołynia. „Ostatnia eskapada" będzie zatem pierwszym polskim filmem egzotycznym, w którym szeroko uwzględnione zostaną przyroda i środowisko wschodu. Warto jeszcze zaznaczyć, iż zarówno kapitał, temat, jak i zespół artystyczny są czysto polskie. Główne role męskie powierzono p. Zbigniewowi Staniewiczowi oraz Władysławowi Ilcewiczowi, aktorowi teatrów poznańskich. Nakręcenie plenerów zajmie około 2 miesięcy, poczem Serafinowicz i Star wrócą do stolicy, aby dokonać zdjęć w atelier (na tle dekoracyj)
* * *

Obrazek
* * *

W dniach najbliższych rozpoczyna się realizatorska praca dookoła filmu „Wiatr od morza". Słynny utwór Stefana Żeromskiego musi otrzymać wspaniała oprawą, to rzecz jasna. Reżyser Kazimierz Czyński, przygotowuje skrupulatnie cały aparat. Scenariuszem, który wybrał sobie głównie jeden fragment tej powieści (Łódź Podwodną) opiekuje się wielki pisarz Wacław Sieroszewski, techniczną stroną tzw. Drehbuchu, Anatol Stern, kierownictwo literackie objęła Marja Jehanne Wielopolska. Akcja cała rozegra się nad Bałtykiem, wśród wspaniałych stuletnich borów świerkowych, na morzu i w starych zamczyskach. Główną rolę męzką, mianowicie grafa Ottona von Arffberg Dusemera, kreować będzie Adam Brodzisz...
* * *

...Polski obraz „Ślubowanie", który od sześciu lat wyświetlany był na ekranach kin całego kraju został w b. m. przez powtórną cenzurę... zabroniony. Poraz pierwszy w historii filmu polskiego zdarzyło się, aby obraz dawno zrealizowany i uchodzący za jeden z lepszych w produkcji doznał takiego losu. Wiadomość ta wywołała pewną konsternację w sferach producentów, którzy stają wobec zagadnienia czy można wogóle eksploatować filmy starej produkcji.
* * *

...Wytwórnia „Leofilm" najprawdopodobniej w czerwcu przystąpi do realizacji nowego filmu. Nie będzie to jednakże projektowany uprzednio scenariusz „Chłopów" Reymonta, który sfilmowany zostanie dopiero w przyszłym roku ,
* * *

...Będziemy mieli polskie aktualności dźwiękowej Pierwsze w Polsce atelier dźwiękowe tow. „Syrena - Record“ zakupiło już samochód z agregatem i pełnem urządzeniem, dzięki któremu
będzie można ,nagrywać" zdjęcia również pod gołem niebem.
* * *

...Betty Amann specjalnie uczy się po polsku. W „Niebezpiecznym romansie" będzie odpowiadała po polsku, a nawet odśpiewa piosenkę. Uczy ją języka i śpiewu polskiego nie byle kto, bo Kazimierz Krukowski...
* * *

...„Niebezpieczny romans" będzie ostatnim filmem europejskim Betty Amann, która potem niezwłocznie wyjeżdża do Hollywood. „Niebezpieczny romans" będzie realizowany w 4-ch wersjach: polskiej, francuskiej, niemieckiej i angielskiej. Sceny dźwiękowe i mówione będą nagrywane od dn. 13 czerwca, w atelier „Syrena Record"
* * *

Dn. 28 maja r.b. dyr. „Paramountu“ na wschodnią Europę p. Lipków, oświadczył przedstawicielom prasy, że wytwórnia Paramount wybudowała w Joinville pod Paryżem ogromne atelier, w którem będą nakręcane filmy z wersjami europejskiemi. Reżyserem polskich wersyj filmowych został p. Ryszard Ordyński. W studjo paryskiem, w ciągu 1930—31 r. zostaną wykonane 82 filmy w języku francuskim, polskim, włoskim, hiszpańskim, szweckim, niemieckim, czeskim, węgierskim i rumuńskim. Wersje polskie będą wykonane z polskimi artystami. Pierwszym polskim filmem Paramountu będzie dramat, oparty na słynnej powieści sir James‘a M. Barrie p. t. "Pół godziny". Film ten ujrzymy już na jesieni, w polskiej obsadzie.
* * *

Obrazek
* * *

W Paryża nakręca się dźwiękowiec polski
Studio pani Fr. Gortion-Jurgielewicz, sławnej niegdyś primadonny pierwszorzędnych scen operowych St. Zjednoczonych, dziś znakomita mistrzyni tajemnic „mikrofonowych“. Rodaczka nasza, jedyny dziś w Paryżu pedagog — specjalistka śpiewu dla filmu dźwiękowego, prowadząca studja przy (pomocy aparatury, która pozwala na idealną kontrolę możliwości „fonogenicznych“ głosu, wita mnie serdecznie.
- Tak, to prawda - mówi, przerywając nawałnicę pytań - przystępuję do realizacji t. zw. nadprogramów dźwiękowych w Paryżu. Na początek idzie piękne tango Maklakiewicza, w 3 wersjach: hiszpańskiej, francuskiej i polskiej. Śpiewa (w wersji polskiej) p. Olga Orleńska, dobrze znana czytelnikom „Kina“ primadoima operetkowa i operowa polska, no — i ja. Stronę muzyczną prowadzi kapelmistrz, Polak, p. Karol Lewicki. Tańczy młoda i piękna para Polaków: p. Helena Orossówna i p. Jerzy Gliński. Zdjęcia prowadzić będzie firma Pafhé w „Natan - Studio“... To dopiero początek. Potem zrealizuję coś typowego dla naszego folkloru. A jeszcze potem... jakiś wielki dźwiękowiec! Tylko nabierzmy rozmachu!
Wierzę, że ten rozmach znajdzie się. Prof. Jurgielewiezowa (n. b. siostra ś. p. majora Idzikowskiego, lotnika - bohatera), ma wśród sfer artystycznych Paryża ustaloną opinję kobiety o żelaznej woli. Trzeba więc ufać, że na niwie filmu dźwiękowego potrafi dobrze służyć naszej rodzimej sztuce.
autor: W. Z. Kino 1930/15
* * *

Wraz z dźwiękowością wkroczyła do dziedziny filmu i... matematyka. Przekonaliśmy się o tem podczas filmowania chóru więźniów w realizowanym przez reżysera H. Szaro dźwiękowcu polskim p. t. „Na Sybir“ (Wytwórnia „Kineton-Sfinks“). Zdjęć tych dokonano według zupełnie nowej metody świetlno-dźwiękowej pomysłu reżysera H. Szaro. Polega ona na tem, że oblicza się współczynnik szybkości kręcenia korbką aparatu do zdjęć i rytmu śpiewanej pieśni. Po dokonaniu tego ściśle matematycznego obliczenia, reguluje się odpowiednio metronom, dyktujący chórowi tempo. W ten sposób reżyser Szaro uzyskuje absolutną synchronizację obrazu z dźwiękiem. Pracujący dla reżysera Szaro słynny operator zagraniczny M. Farkasz był zachwycony pomysłem tym tak dalece, że prosił o pozwolenie rozpowszechnienia go na Zachodzie, na co się reżyser Szaro zgodził, oczywiście, poczyniwszy szereg zastrzeżeń co do zachowania własności tego wynalazku...
* * *

Reżyser Konstanty Meglicki będzie nakręcał prawdopodobnie „Dewajtis" Marii Rodziewiczówny. Bohaterką filmu byłaby Zorikà Szymańska, znana z ,Jialki" i „Magdaleny".
* * *

...W obrazie dźwiękowym Janko Muzykant", do którego realizacji przystępuje wkrótce reżyser Ryszard Ordyński ma grać kilku światowej sławy wirtuozów. M. inn. podawane są nazwiska słynnego pianisty Artura Rubinsteina i skrzypka Pawła Kochańskiego. Wiadomość ta wywoła zapewne sensację niętylko w świecie filmowym, ale i muzycznym.
* * *

...Powrócił do Warszawy z Berlina reż. R. Biske, który rozpoczął natychmiast prace przygotowawcze do realizacji nowego filmu dźwiękowego. Będzie to najprawdopodobniej własny scenariusz sensacyjny p. Biskego p. t. „Piorun". .
* * *

...Duże wrażenie w świecie filmowców wywołała wiadomość, iż polski obraz „Sztabskapitan Gubaniew" został dozwolony dla młodzieży! W filmie powyższym znajduje się bowiem cały szereg scen drastycznych, których nie należałoby może „popularyzować".
* * *

...P. Miciński ukończył zdjęcia do filmu „Karuzela życia", w którym główne role grają: Iza Norska i Harry Cort, bohaterowie filmu „9.25". (Przygoda jednej nocy)..
* * *

...Zachęcona powodzeniem dodatku dźwiękowego P.A.T.'a przystępuje „Wytwórnia Doświadczalna" do realizacji aktualności dźwiękowych w atelier tow. „Syrena-Record" — ale już nie o charakterze propagandowym.
* * *

„Józef Lejtes, twórca "Huraganu" i „Z dnia na dzień" wyjechał w ubiegłym tygodniu do Berlina.
P. Lejtes zaangażowany został — jak wiadomo — przez wytwórnie „Weroldfilm" w charakterze kierownika produkcji do realizowanego obrazu „Serce Tatr". Plenery tego filmu nakręcane były w Tatrach, natomiast zdjęcia atelierowe dokonane zostaną obecnie w Berlinie.
W liście do nas pisze reżyser Lejtes, iż Niemcy interesują się bardzo polską produkcją, ale, że z drugiej strony sprzedanie filmu niemego względnie synchronizowanego jest poprostu niemożliwością. Film niemy należy tu już do przeszłości.
* * *

...Polski film „Zew morza“ będzie wyświetlany obecnie w Rosji Sowieckiej. Pewne biuro sowieckie zamówiło 25 kopij powyższego filmu.Ponieważ kopje wykona się w Warszawie, więc niema obawy, aby tendencyjnie zmieniono sens filmu. Z "Zewu morza usunięto prolog i sceny, w których uczestniczy wojsko.
* * *

...Zbyszko Sawan wystąpi w nowym filmie reżysera Gardana, (wyt. Leo-film), którego tytuł nie został jeszcze ustalony. Partnerką Sawana będzie Nora Ney, bohaterka „Policmajstra Tagiejewa" i „Urody życia“.
* * *

...Paramount" zaangażował następujące osoby do polskiej wersji filmu p. t „Pół godziny"; M. Gorczyńską, Kazimierza - Junoszę Stępowskiego, Ludwika Solskiego, Zbyszka Sawana, Pawła Owerłłę, oraz Halinę Bruczównę i 10-letnią Zosię S. z zespołu Tacjan-girls.
Zbyszko Sawan wraz z małżonką, Ludwikiem Solskim i naszą współpracowniczką p. Migową, wyjechał do Paryża dn. 17 czerwca własnym samochodem. Zdjęcia już się rozpoczynają 23 czerwca.
* * *

.„Będziemy mieli polskie aktualności dźwiękowe! Pierwsze w Polsce atelier dźwiękowe tow. „Syrena-Record" zakupiło już samochód z agregatem i pełnem urządzeniem, dzięki któremu będzie można nagrywać zdjęcia również pod gołem niebem.
* * *

"Karuzela życia" z Harry Cortem i Izą Norską została podobno sprzedana do Ameryki.
* * *

... najlepszy zeszłoroczny film polski reż. Józefa Lejtesa p. t „Z dnia na dzień“, który zdobył we Francji b. duże powodzenie, będzie wkrótce wyświetlany w Niemczech w eksploatacji tow. „Nord-Film“.
* * *

... film polski reż. M. Krawicza i A, Niemirskiego p. t. „Szlakiem hańby“, który zdjęto w Berlinie z ekranu na skutek protestu szeregu organizacyj, po powtórnem przejrzeniu przez przedstawicieli cenzury oraz towarzystw zwalczających handel żywym towarem, został ponownie dopuszczony do wyświetlania, z zaleceniem jaknaiszerszej jego propagandy wśród młodzieży. Film ten wystawiają obecnie w Berlinie pod tytułem „Export im Blond“.
* * *

Polskie wytwórnie nareszcie same myśleć poczynają o dodatkach dźwiękowych. Dyr. firmy „Syrena - Rekord“, posiadającej jedyne w Warszawie atelier dźwiękowe p. Hilary Tempel, przy literackim współudziale Konrada Toma, rozpoczął w dniu 19 b. m. pierwszy dodatek, z cyklu skeczów. W rolach głównych pierwszego skeczu występują Gierasińsfki i Macherski na tłe wojsk połskich. Wytwórnia „Syrena - Rekord4"projektuje na najbliższy czas 20 dodatków.
* * *

"Syrena - Rekord" w dążności do rozwoju naszej produkcji dźwiękowej, postanowiła wybudować, nowe wielkie atelier filmowe, według najnowszych wymogów techniki. Atelier powyższe, przystosowane specjalnie do filmów dźwiękowych, wybudowane będzie przy zbiegu ulic Rakowieckiej i Wiśniowej. Dotychczasowe natomiast atelier zostanie znacznie rozszerzone, a wówczas „Syrena - Rekord", rozpocznie własną produkcję nietylko dodatków, lecz i normalnych filmów.
lipiec 1930

..

-Włodzimierz Perzyński napisał polskie dialogi do filmu p. t. ęTajemnica lekarzaę, opartego na powieści Jamesa M. Barrie p. t. "Pół godziny", który nakręcają obecnie w Paryżu nasi aktorzy (Gorczyńska, Bruczówna, Solski, Sawan i inni) pod reżyserją Ryszarda Ordyńskiego dla "Studio Continental" (europejska produkcja Paramountu)
* * *

wkrótce w Paryżu rozpoczną się dla tejże wytwórni (Studio Continental) zdjęcia w wersji polskiej do filmu p. t. "Śmiejąca się pani" („The laugthing Lady"), wg sztuki Alfreda Sutro, do której polski tekst przygotowuje Bruno Winawer.
* * *

..Reżyser M. Krawicz wyjechał wraz z p. Szebeko na zdjęcia plenerowe nowego filmu dźwiękowego Janko Muzykanit (scenariusz F. Goetla). Główne role w filmie powyższym grają: Marja Malicka, Ola Oborska, oraz nowy ,gwiazdor" Witold Conti. P. Conti jest absolwentem klasy skrzypcowej konserwatorium paryskiego.
* * *

...Zofja Batycka w ciągu swego 11 tygodniowego pobytu we Lwowie dwukrotnie przechodziła ciężką grypę. Obecnie na zaproszenie Komitetu Kongresu Eucharystycznego wyjechała do Poznania, gdzie gra rolę „mądrości boskiej" misterjum Calderona de la
Barca. Z Poznania zamierza Batycka zawitać do stolicy.
* * *

...Polski film ,"Kult ciała" wyświetlany będzie z początkiem jesieni w jednem z kin paryskich w wersji synchronizowanej systemem płytowym.
* * *

...Już okończono całkowicie zdjęcia do filmu dźwiękowego "Niebezpieczny romans" reż. M. Waszyńskiego.
* * *

Wytwórnia "Metro - Goldwyn-Mayer" postanowiła wykonać również i wersję polską swej rewji filmowej („Rewia Hollywood'") z udziałem odpowiednich sił polskich, a mianowicie: Hanki Ordonówny, Fryderyka Jarossy'ego i Karola Hanusza. Opracowaniem literackiem i muzycznem zajmą się pp. Pietraszek, Eleł, Andrzej Wlast i Henryk Wars z „Morskiego Oka" i z „Qui Pro Quo". Polski zespól artystyczny wyjeżdża do Londynu w bież. tygodniu i natychmiast przystępuje do pracy.
* * *

...w najbliższych dniach nowopowstała wytwórnia „Polskie Towarzystwo Filmowe“ przystępuje do kręcenia nowego filmu p. t „Karjera panny Heni". Scenarjusz opracowali Anatol Stern i Wacław Sieroszewski według powieści Rodziewiczównej „Farsa p-ny Heni". Będzie to pierwszy polski pogodny melodramat. W tytułowej roli wystąpi jedna z zagranicznych komedjowych aktorek w rodzaju Diny Gralli lab Anny Ondry.
* * *

...popularny w stolicy, aktor „Ananasu" Leo Fuks, imitator Harolda Lloyda, Charlie Chaplina, zadebiutuje w "Wietrze od morza", reż. Czyńskiego, gdzie odśpiewa kilka piosenek.
* * *

...w bieżącym tygodniu udaje się do Gdyni, ekspedycja filmowa pod przewodnictwem reż. Czyńskiego, operatora Theyera i Anatola Sterna, by rozpocząć pracę nad „Wiatrem od morza". W skład ekspedycji wchodzą Malicka, Brodzisz i Junosza Stępowski, odtwórcy ról głównych.
* * *

...Kierownictwo zdjęć dźwiękowych do filmu R. Ordyńskiego i M. Krawicza "Janko Muzykant" objął ceniony dyrygent Grzegorz Fitelberg. P. Fitelberg będzie zarazem autorem partytury do powyższego filmu.
* * *

...Wytwórnia „As-film" (dyr. J. Szpak) po ukończeniu synchronizacji i montażu dźwiękowego filmu „Niebezpieczny romans“ (reż. M. Waszyński) przystąpi do realizacji nowego obrazu, którego temat nie został jeszcze ustalony.
* * *

...Powstała nowa polska wytwórnia dla realizacji aktualności krajowych „Photo - Plat". Pierwsze dodatki „Photo - Platu“ wyświetlane obecnie na ekranach stolicy (oper. Plater-Zyberk) stoją na pewnym poziomie artystycznym.
* * *

...Reżyser Henryk Szaro ukończył montaż filmu „Na Sybir". Obecnie kompozytor H. Wars pisze partyturę muzyczna, na którą złoży się szereg oryginalnych utworów. Prawdopodobnie w sierpniu przystąpi reżyser Szaro do synchronizacji filmu.
* * *

...Premiera pierwszego filmu polskiego, paryskiej produkcji "Paramountu" p. t. „Pół godziny" z Gorczyńską, Sawanem, Solskim, Stępowskim i Bruczówną odbędzie się w Warszawie 18 sierpnia w Kinie „Apollo".
Warto przypomnieć, iż do realizacji filmu przystąpił „Paramount" w czerwcu. Doprawdy: amerykańskie tempo pracy!
* * *

...dokonano już pierwszych zdjęć łodzi podwodnej do filmu „Wiatr od morza" reż. Czyńskiego. Mimo niezbyt dobrych warunków atmosferycznych zdjęcia wypadły udatnie.
* * *

...Ryszard Bolesławski, artysta Moskiewskiego Teatru Artystycznego, znany również ze swej działalności teatralno-filmowej w Polsce, został reżyserem w wytwórni „Columbia". Pod kierownictwem Bolesławskiego nakręcono nowy film z Bert Lytell'em.
* * *

...Rozpoczęto już realizację filmu p. t. „Farsa panny Heni" (scen. Anatol Stern).
* * *

...niemiecki film z czasów wielkiej wojny z Igo Symem i Henny Porten, który, jak już pisaliśmy, cenzura początkowo zabroniła wyświetlać u nas, został ostatecznie wpuszczony do Polski.
* * *

...Odbył się ścisły pokaz dodatków dźwiękowych „Syreny - Record" z u-działem artystów rewjowych Giera-sieńskiego, Dymszy, Pogorzelskiej, chóru Dana i t. d. Najlepiej wypadł dodatek z orkiestrą H. Golda.
sierpień 1930

..

...Po ukończeniu realizacji szeregu dodatków dźwiękowych, przystąpiła wytwórnia "Syrena - Record" do dalszej produkcji pod kierunkiem Konrada Toma, Józefa Rosena oraz reż. M. Waszyńskiego. Na pierwszy ogień idzie 100%-wy dodatek mówiony „Paweł i Gaweł" z udziałem Ludwika Solskiego i Antoniego Fertnera w oryginalnej i nowej inscenizacji.
* * *

P. Tad. Ordeyg i operator F. Vlassak (junior) nakręcili film p. t. „Historyczne miasta Polski", który szeroko uwzględni regionalne zabytki kraju.
* * *

Sawan i Malicka wrócili już z Paryża po ukończeniu polskiej wersji amerykańskiego filmu „Pół godziny".
* * *

Jak wiadomo. Malicka została odrazu zaangażowana do dwóch filmów polskiej produkcji: Janko-Muzykant" i „Wiatr od morza".
* * *

„reż. Meglicki zacznie wkrótce nakręcać „Dewajtis" w/g znanej powieści M. Rodziewiczówny. W rolach głównych Zorika Szymańska i Andrzei Karewicz. Inne role jeszcze nie obsadzone.
* * *

...red. Tadeusz Kończyc, kierownik literacki wytwórni „Leofilm" zawarł umowę z St. Kiedrzyńskim na sfilmowanie ostatniej jego powieści „Serce na ulicy" W rolach głównych Nora Ney i Zbyszko Sawan. Reżyserować będzie Juliusz Gardan.
* * *

...w atelier "Sfinksa” nakręcane są zdjęcia wnętrz (dekoracyj) do filmu "Janko Muzykant" w wytwórni "Blok“ z udziałem Malickiei, Witolda Conti i innych. Całość będzie ukończona prawdopodobnie już w połowie sierpnia.
* * *

...reż. R. Biske przystąpił do realizacji dodatków mówiono-śpiewnych. W rolach głównych występują pp.: Ola Obarska, Jerzy Marr i Cybulski.
* * *

wielkie poroszenie w sferach zainteresowanych we Francji wywołał wyrok sądu w Tuluzie, zakazujmy jednemu z tamtejszych kinoteatrów wyświetlania filmów dźwiękowych, jako "niepokojących sen okolicznych mieszkańców"', jak ci ostatni podali w swej skardze. Związek właścicieli kin we Francji apelował od tego wyroku i spodziewa się, te sprawę wygra. w przeciwnym razie byłby to bowiem groźny precedens na przyszłość.
* * *

..reż. Ordyński, do swego nowego filmu europejskiej produkcji "Paramomtu“ p. t. ,_Glos serca" zangażował (obok Romanówny, Grabowskiej, Biegańskiego), także i Żabczyńskiego, który dotychczas występował na scenie łódzkiego teatru miejskiego oraz w rewii na P. W. K., a w "Janku Muzykancie" odtwarza jedna z ról głównych.
* * *

... w połowię września nadejdzie z Berlina dawno zamówiony przez "Syrenę Record" samochód z aparatem dźwiękowym do "chwytania dźwięków" tą chwilą wytwórnia przystąpi do produkowania aktualności dźwiękowych.
* * *

...w pierwszym dodatku dźwiękowym reż. Wyszyńskiego dla „Syreny Rekord“ p. t. "Paweł i Gaweł" wystąpią dwaj jubilaci polskiej sceny, a mian. Mieczysław Frenkiel i Ludwik Solski.
* * *

...firma "Fidex", spółka akcyjna do eksploatacji filmów polskich za granicą, z siedzibą w Paryżu, która dotychczas lansowała na rynkach zagranicznych film Józefa Lejtesa „Z dnia na dzień" (p. t. „Maroussia") po udźwiękowieniu wypuszcza na sezon jesienny filmy polskie: „Kult ciała" „Pod banderą miłości”, „Mocny człowiek“ i „Przedwiośnie".
* * *

...reż. Ordyńśki. w najbższych dniach wyjeżdża do Paryża, w celu nakręcenia swego drugiego filmu dla Paramountu. W filmie tym p. t "Glos serca" grać będą: Janina Rormmówna, Zofia Grabowska, Wiktor Biegański i Tadeusz Olsza oraz Stefek Rogalski (debiutujący w "Janko Muzykancie")
* * *

...jedna z zagranicznych wytwórni filmowych stara się o pozyskanie dla scenariusza "Pani Walewskiej" Poli Negri i Stefana Jaracza, którzy odtworzyliby główne role. Pola Negri w roli tytułowej, a Jaracz w roli Napoleona— to gwarancja koncertu gry.
* * *

...na zebraniu reżyserów filmowych i kierowników produkcji uchwalono taksy dla statystów, jak i renomowanych aktorów. Taksy te wahają się od 15 zl (dla statysty) do 5000 zł (dla odtwórcy głównej roli).
* * *

...reż. A. Ford przystąpi do realizacji filmu „Posucha" wg. scenariusza A. Sterna. Obsada jeszcze nieustalona. Kierownictwo artystyczne - Jerzy Walden.
* * *

Obrazek
Pierwsze atelier do filmów dźwiękowych powstaje w Warszawie podług planów K. Biernackiego.
W tych dniach na Mokotowie, przy ul. Wiśniowej, rozpoczyna się budową wielkiego atelier do filmów dźwiękowych. Powstanie ono wedle najlepszych wzorów zagranicznych i uwzględni ostatnie zdobycze architektoniczne i techniczne: sieć ruchomych górnych pomostów i torów dla jupiterów i megafonów, hermetyczne balkony instruktorskie i in. Budowa ukończona będzie w ciągu 8 tygodni i da możność stworzenia produkcji, która uwzględni nagrywanie filmów w wersjach różnojęzycznych, co pozwoli rozszerzyć nasze kinematograficzne rynki zbytu.
* * *

...reż. Józef Lejtes przybył z Berlina na krótki czas do Warszawy w związku z projektowaną produkcją mieszaną polsko - niemiecką i w sprawie zaangażowania artystów do wersji polskiej filmu dźwiękowego „Burza nad Zakopanem“, który w wersji niemieckiej nosi tytuł „Der Bergführer von Zakopane". P. Lejtes zabawi w Warszawie kilka dni.
* * *

...P. J. Waiden, reżyser „Morskiego Oka" napisał scenariusz pod zagadkowym tytułem „K. K. K“, który wkrótce będzie sfilmowany. Role główne odtworzą: Mieczysław Cybulski i Eugenjusz Bodo.
* * *

...odbywają się obecnie prace nad montażem „Niebezpiecznego romansu“ z Betty Amann i Bog. Samborskim.
* * *

...w ubiegłym tygodniu wyjechała do Paryża ekspedycja wytwórni „Paramount" dla nakręcenia polskiej wersji obrazu mówionego „Głos serca“ Do zespołu artystycznego należą: Romanówna, Grabowska, Biegański, Żabczyński, Olsza oraz 12-letni Stefcio Rogulski. W programie „Paremomtu" są jeszcze dwie wersje polskie filmów mówionych. W jednej p. t. „Uśmiech pani Izy" grać będzie Zofia Batycka, drugi zaś film osnuto na tle powieści Józefa Conrada „Zwycięstwo“. Rolę główną w tym ostatnim obrazie powierzono Marysi Malickiej.
* * *

...Kazimierz Junosza - Stępowski został zaangażowany przez wytwórnię „Leofilm" do nowego obrazu dźwiękowego reż. J. Gardana „Serce na ulicy" wg. powieści St. Kiedrzyńskiego.
* * *

...reż. R. Biske ukończył zdjęcia do krótkometrażowego filmu „W. 42" pg. scenariusza Ferri. ‘
W obrazie tym biorą udział: Carlotta Bologne, Ada Mara, Horecka, Ola Obarska, M. Cybulski, Jerzy Marr, Sielański (artysta „Morskiego Oka"). Autorem piosenek jest Jerzy Walden. Film będzie synchronizowany w Berlinie.
* * *

...w najbliższych dniach odbędzie się zebranie sądu konkursowego, które zadecyduje o wynikach konkursu na scenariusz filmowy, rozpisanego przez wytwórnię As-Film.
Niezależnie od konkursu jest As-Film w posiadaniu 3 wybitnych scenariuszy, mających wszelkie szanse realizacji.
* * *

...zdjęcia plenerowe "Wiatru od morza" reż. Czyńskiego zostały już całkowicie ukończone. Cały zespół z Malicką, Brodziszem i Bodo na czele, wrócił już do Warszawy.
* * *

...w początkach września rozpoczną się zdjęcia do filmu „Serce na ulicy“ reż. J. Gardona osnutego na tle powieści St. Kiedrzyńskiego
* * *

..."Na Sybir" reż. Szaro, synchronizowany będzie w nabliższym czasie w Berlinie.
* * *

Strzeżcie się szkół filmowych!
Wydawało się, że po licznych artykułach i ostrzeżeniach ostatecznie zdemaskowano praktyki pewnych „szkół filmowych", których jedynem zadaniem było wyłudzanie pieniędzy od naiwnych adeptów "X Muzy'". Okazuje się jednak. że jest inaczej. „Kurier Czerwony“ przyniósł w artykule "Położyć kres nadużyciom "szkól filmowych“ z dn. 21.VIII nowy, rewelacyjny materiał, dotyczący działalności "wytwórni“ "Em-Pe-Film" w Krakowie, która zorganizowała "szkołę filmową'', obiecując swoim absolwentom nawet "engagement za granicę"... Przy pomocy ogłoszeń zwabiano z różnych zakątków Polski, ze Ślaska. Wołynia, Wileńszczyzny przeszło 30 osób przeważnie nieletnich i me posiadających żadnych kwalifikacji. Młodzież ta rekrutuje się z prowincji, gdyż w miastach "szkoły" tego rodzaju są już dobrze znane.
Możeby Urząd Śledczy zajął się zbadaniem powyższej "afery"?
* * *

Obrazek

* * *

Prasa berlińska o "Janku Muzykancie“.
Niemiecki „Film - Kurier“ przynosi obszerny artykuł o polskim filmie reż. Ordyńskiego "Janko Muzykant" pg. Sienkiewicza. M. inn. podaje wspomniane pismo, iż film ten będzie synchronizowany w Berlinie, niektóre zaś sceny "nagrane“ będą w tamtejszych atelier.
* * *

I w Rzymie jest Capitol
Pewna warszawska gwiazda filmowa, niezbyt orientująca się w zabytkach historycznych, zatrzymała się przejazdem w Rzymie.
- Co tu jest godnego zwiedzenia? — pyta nazajutrz rano w hotelu.
- Niech Szanowna Pani zobaczy Capitol — poradził portier.
- Co? — zawołała artystka, zdziwiona — więc tu kina czynne są od samego rana?
* * *

...reż. L. Buczkowski realizuje film propagandowy „Na drodze do dobrobytu“ zorganizowany z ramienia ministerjum rolnictwa, a wykonany przez autentycznych wieśniaków. Film ten wykazuje dodatnie skutki melioracji.
* * *

Obrazek

wrzesień 1930

..

...w tych dniach wyjechali do Berlina reżyserzy Ryszard Biske i Józef Lejtes. Reż. Biske wyjechał ze swym ostatnio nakręconym krótkometrażowym filmem p. t. „W. 42“ — w celu jego udźwiękowienia, zaś reżyser Lejtes - w celu zakończenia realizacji niemiecko-polskiego filmu p. t. "Der Bergführer von Zakopane" (tyt. polski: „Burza nad Zakopanem“). Wraz z reż. Lejtesem wyjechali: Maria Malicka, Jerzy Marr i Witold Conti — stanowiący polską obsadę powyższego filmu...
* * *

...w Wilnie powstało „Pierwsze Wileńskie Konsorcjum Filmowe", założone przez p. Seweryna Nowickiego, które już nakręciło pierwszy swój film: dwuaktowy dramat p.t. "Nocleg", oparty na noweli Stefana Grabińskiego. "Nocleg" ukaże się na ekranie w pierwszych dniach września. Wytwórnia wileńska przystąpiło już do nakręcenia drugiego dramatu 2-aktowego wg. innej noweli Grabińskiego p. t. "Podzwonne". Należy zaznaczyć, że konsorcjum wileńskie posiada własne atelier do zdjęć oraz własne laboratorium techniczne.
* * *

...w nowym filmie amerykańskim "Zwycięstwo", osnutym na tle powieści Conrada grać będą Dita Parło (w wersji niemieckiej) i Marysia Malicka (w polskiej wersji). Rywalizacja - jak widać - b. poważna.
* * *

...dyr. Konrad Tom przerabia na film dźwiękowy 1-aktową operę Wilińskiego p. t. "Biała lilja", słowa K. Wroczyńskiego.
* * *

...do Paryża wyjechała znów ekspedycja aktorów, dla nakręcenia polskiej wersji rewji "Paramountu", a mianowicie: Józef Redo, Gryf-Olszewska, Borzewska, Korska i w. in. W wersji angielskiej tejże rewji wystąpi Clara Bow.
* * *

...zebranie jury konkursu na scenariusz rozpisanego przez wytwórnię As-film, odbędzie się dn. 5-go września. Do jury zaproszeni zostali pp.: M. J. Wielopolska, Wacław Sieroszewski, Ferdynand Goetel, Leo Belmoni, red. L. Brun, Tadeusz Kończyc, prof. Pruszkowski, dyr. J. Zagródzki, red. J. Braun.
* * *

Realizator polskiego filmu dźwiękowego „Na Sybir“ Henryk Szaro wyjechał do Berlina, aby nawiązać kontakt z tamtejszemi wytwórniami w sprawie synchronizacji. Reż. Szaro ma zamiar "nakręcić" szereg scen mówionych w Berlinie. Udział wzięliby bohaterowie "Sybiru": Jadwiga Smosarska i Adam Brodzisz. Jak wiadomo w Berlinie zostanie również "udźwiękowiony" "Janko Muzykant" reż. Ordyńskiego.
* * *

Obecnie „nakręcane“ są zdjęcia atelierowe do polskiego obrazu morskiego „Wiatr od morza“ pg. powieści St Żeromskiego. Za 2 tygodnie film będzie całkowicie ukończony. Obsadę stanowią: Marja Malicka, Irena Gawęcka, Adam Brodzisz, Eug. Bodo, Junosza - Stępowski i Skonieczny.
Element komiczny reprezentują: A. Dymsza i Jeż Kobusz. Odtańczą oni oryginalny taniec marynarski „gig“. Projektowane są dwie wersje „mówione“: angielska i polska - przytem polska wersja „nagrywana“ będzie w Warszawie.
* * *

ZANIECHANE IMPREZY
Z miarodajnych źródeł dowiadujemy się, że zapowiedziany film reż. A. Forda "Posucha" (pg. scen. A. Sterna) nie będzie realizowany.
Nie słychać również, aby posunęły się naprzód prace dokoła realizacji „Dewajtisa“ reż. K. Meglickiego. W filmie tym dużo jest zdjęć plenerowych i dlatego należy wątpić, czy impreza ta wogóle dojdzie do skutku.
* * *

Powróciła z Paryża artystka teatru Polskiego Janina Romanówna, która - jak wiadomo - grała tam w polskiej wersji amerykańskiego filmu "Za głosem serca"...
* * *

Do polskiej wersji jednego z następnych filmów „Paramountu“ ma być zaangażowany Jerry Marr.
* * *

Odbył się pokaz pierwszego filmu polskiego „Paramountu“ zrealizowanego w Paryżu p. t. "Tajemnica lekarza" dla ścisłego kola gości. Premiera dla publiczności zapowiadana jest na początek września w kinie "Apollo".
* * *

...reż. A. Ford przystąpi wkrótce do realizacji filmu osnutego na tle scenariusza A. Sterna „Głód". Nareszcie nie żadna przeróbka z powieści, lecz oryginalny scenariusz!
* * *

... już rozpoczęte zostały zdjęcia plenerowe do filmu „Serce na ulicy" (pg. powieści St. Kiedrzyńskiego). Udział biorą w nich: Nora Ney, Zbyszko Sawan i Junosza-Siępowski pod reżyserią J. Gardanu. Zdjęć dokonywa: inż. S. Steinwurzel.
* * *

Na wniosek Min. Spraw Wewnętrznych, powstaje w Min. Przemysłu i Handlu nowy referat filmowy, poświęcony potrzebom ekonomicznym kinematografii polskiej. Jest to jeszcze jedno — od czasu istnienia Centralnego Biura Filmowego - posunięcie, świadczące o trosce czynników państwowych o racjonalny rozwój produkcji filmowej.
* * *

...film reżyserji M. Waszyńskiego „Niebezpieczny Romans“ został już sprzedany na Jugosławię i Rumunię, przyczem w Bukareszcie odbędzie się premiera równocześnie z Warszawą. W sprawie sprzedaży na Francję i Niemcy wytwórnia „As-Film" toczy pertraktacje.
* * *

...referent Izby Skarbowej p. Goeppert przygotowuje projekt podwyższenia o 400% cła na filmy zagraniczne z zagranicy. Fakt ten wywołał żywe poruszenie wśród naszych sfer filmowych.
* * *

...znany aktor filmowy Stefan Szwarc („Zew morza“, „Gwiazdzista eskadra“, „Kropka nad i“, „Niebezpieczny romans“ i t. d.) wspólnie z Brunonem Bredschneiderem przystępują do realizacji filmu opartego na powieści S. Ar Wołowskiego p. t. „Rycerz mroków“. W głównych rolach wystąpią w powyższym filmie: reżyser Edward Puchalski, Leszek Owron, Antoni Adamczyk i Stefan Szwarc.
* * *

...po dwuletnich wahaniach kwestia sfilmowania „Dziejów grzechu" Żeromskiego weszła wreszcie w stadium końcowe. W tych dniach bowiem wyjechał do Berlina p. Fenigstein, właściciel biura kinematograficznego "Feniks“. które zakupiło scenariusz, w celu zaangażowania iednej ze znanych aktorek zagranicznych do roli Ewy Pobratymskiej. Pozostałe role w filmie będą obsadzone zespołem aktorskim wyłącznie polskim.
* * *

...w Berlinie bawi obecnie znany przemysłowiec warszawski p. Adolf Świeca, który finalizuje z jednym z zagranicznych koncernów sprawę zakupu regestracyjnej aparatury dźwiękowej. Prawdopodobnie już za kilka tygodni zostanie w stolicy założona wytwórnia produkująca dźwiękowce polskie (systemem taśmowym) na wielką skalę.
* * *

...reżyser Lejtes po zakończeniu realizacji wersji niemieckiej filmu „Burza nad Zakopanem" — wrócił do Warszawy. Dnia 2 października rozpoczną się zdjęcia do wersji polskiei, która będzie się jednak zasadniczo różniła od niemieckiej, reż. Lejtes przerobił bowiem gruntownie scenariusz, przystosowując go do warunków polskich.
październik 1930

..

...już ukończono zdjęcia do polskie] wersji nowego filmu amerykańskiego "Uśmiech pani Izy“. W obrazie tym grają: Z. Batycka, Biegańska, Ankwiczówna, Żabczyński, Gawlikowski, Arkadi (artysta „Qui pro quo“) oraz matka p. Batyckiej. W angielskiej wersji ukażą się: Ruth Chatterton i Clive Brook.
* * *

Za 10 dni rozpoczną się zdjęcia do czwartego z kolei filmu p. t. „Djabel na wakacjach", osnutego na tle powieści Conrada „Zwycięstwo“. Obsadę stanowią: Marja Malicka, Adam Brodzisz i Bogusław Samborski. Wersja niemiecka z Ditą Parlo i włoska z Carmen Boni już zostały ukończone
* * *

rozpoczęte zostały prace przygotowawcze do realizacji filmu „Orlica“ osnutego na tle powieści A. F. Ossendowskiego. Reżyseruje Jan Kucharski.
* * *

„Paramount“ nie przedłużył kontraktu z Maurice Chevalier. Jest to zwykła metoda „utrącania“ na pewien czas zbyt już wymagających gwiazdorów“. Nie prędko więc usłyszymy „Pieśniarza Paryża" z ekranu dźwiękowego.
* * *

„znany warsz. przemysłowiec p. Adolf Świeca zakupił w Berlinie aparat dla regestracji dźwięków systemu "Klangfilm" (taśmowy i płytowy), który uruchomiony będzie w atelier "Kadenstudłi".
* * *

...w tych dniach rozpoczną się zdjęcia pod reż. Al. Forda do filmu „Głód“ (scen. A. Stern). Role główne kreują: Baśka Orwid oraz przypuszczalnie nowoodkryty amant E. Libart
* * *

film „Wiatr od morza“ został ukończony i już w dniach najbliższych dokonane zostaną zdjęcia „dźwiękowe“ iv atelier tow. „Syrena-Record“. Udział w nich wezmą: M. Malicka, K. Junosza - Stępowski, E. Bodo i inni.
* * *

reż. M. Waszyński przystąpi wkrótce do realizacji nowego „dźwiękowca“. Będzie to „Noc listopadowa" pg. oryginalnego scenariusza utalentowanego poety Jerzego Brauna.
* * *

P. J. Starczewski niebawem rozpocznie nakręcać „Romans panny Heni" pg. powieści M. Rodziewiczówny (scen. A. Sten). Film ten ma również reżyserować M. Waszyński.
* * *

Obrazek
Ola Obarska, dotychczasowa Primadonna operetki bydgoskie], debiutuje w filmie dźwiękowym obok Marra i Cybulskiego.
* * *

...Jerzy Marr, znany amant filmowy porzucił na dłuższy czas film, gdyż został zaangażowany do nowego teatru rewii „Wesoła papuga W pierwszym programie teatrzyku ukaże się Marr w numerze kinowo - teatralnym, który rozpocznie się zdjęciami artysty na ekranie, a skończy monologiem wygłoszonym wprost ze sceny do publiczności. Ostatnim obrazem, w jakim brał udział, jest „Burza nad Zakopanem" reż, Lejtesa.
* * *

...pod kierunkiem reżysera J. Gardanu nakręcane są końcowe sceny w atelier do filmu „Serce na ulicy" z udziałem Sawana, Nory Ney, Stępówskiego i im. Dekoracje buduje inż. Weinreich, zaś zdjęć dokonywa inż. S. Steinwurzel.
* * *

...Ninka Wilińska zaangażowana została do filmu reż. M. Waszyńskiego p. i. „Karjera panny Heni", (scen. A. Stern), do którego zdjęcia odbędą się wkrótce. Urocza Ninka odegra w tym obrazie poraz pierwszy rolę dorosłej damy.
* * *

Obrazek
* * *

...pełna obsada nowego „dźwiękowca!" reż. M. Waszyńskiego przedstawia się interesująco. Poza bowiem Ninką Wilińską wystąpią: M. Chaveau, Irena Dalma, Eliza Fischer, Adam Brodzisz, Harry Cort, L Frietsche, A. Dymsza, Jul. Krzewiński, Wł. Walter. Zespól uzupełnią prawdopodobnie: Jerzy Marr wzgl. Żabczyński, Fr. Jarossy oraz Zula Pogorzelska, z którymi foczą się pertraktacje. Zdjęć dokonywa oper. H. Theyer. Nakręcanie filmn rozpocznie się 20 b.
* * *

...reż. Serafinowicz wyjeżdża do Wilna, gdzie nakręcone zostaną plenery do filmu „Ostatnia eskapada". Akcja powyższego filmu odbywa się — jak wiadomo — na terenie Wenecji, Neapolu, Serajewa, w Alpach Włoskich, Algierze, a nawet... na Saharze. Jest to pierwsza u nas próba zrealizowania filmu egzotycznego. W rolach głównych ukażą się debiutanci: E. Eichlerówna, Zb. Staniewicz i Władysław Hcewicz (Fr.).
* * *

...Po zrealizowaniu szeregu aktualności dźwiękowych z Pogorzelską, Dymszą, Krukowskim przystąpi Tow. „Syrena - Record“ do produkcji dużego filmu. Obecnie reż. M. Waszyński (kier. prod. J. Rosen) „nagrywa“ dalsze dodatki dźwiękowe w atelier tow. „Syrena - Record", w których udział biorą: K. Tom i L. Fuks z „Qui pro quo".
* * *

..Już ukończono zdjęcia do filmu „Serce na ulicy“ reż. J. Gardana. Pozostaje teraz montaż i „udźwiękowienie“ obrazu.
* * *

...reż. G. Machaty twórca „Eroticonu" zwrócił się z propozycją wspólnej produkcji do jednego z polskich reżyserów.
listopad 1930

..

Obrazek
* * *

..obsada polskiej wersji „Orlicy", nakręcanej według powieści Ferdynanda Ossendowskiego, jest już ustalona. Rolę tytułową objęła Betty Amann, która odtwarza postać „Orlicy" również w wersjach francuskiej i niemieckiej.
Artystka ta, która już w „Niebezpiecznym romansie" wymówiła poprawnie parę zdań po polsku, obecnie uczy się języka polskiego. Partnerem jej będzie Joshua Kean - Konecki, odtwórca głównej roli w obrazie „Serce maharadży".
Pozatem zaangażowani zostali: Wiesław Gawlikowski, Antoni Fertner, Zygmunt Chmielewski, Witold Conti. Reżyseruje Jan Kucharski.
* * *

W Berlinie Pola Negri podpisała kontrakt z jedną z największych wytwórni niemieckich na występ w filmie mówionym w języku niemieckim; zdjęcia rozpoczną się za kilka tygodni i potrwają około 2 miesiący. Podczas kilkudniowego pobytu w Paryżu Pola Negri sprzedała swój pałac w Serancourt za 3 milj. franków, poczem wyjechała na Rivierę w celu kupienia willi dla swej matki. Po załatwieniu tej sprawy udaje się ona do Berlina. Po ukończeniu filmu, Pola Negri wyjeżdża do Ameryki na czas dłuższy.
* * *

...reżyser Ryszard Biske wkrótce przystępuje do realizacji filmu p. t. jego ostatni szantaż (tyt. tymczasowy). Aktorem scenariusza jest Eugeniusz Bodo, popularny artysta teatru "Morskie Oko", który jednocześnie odtworzy w powyższym filmie rolą tytułową, Tlo filmu salonowo - sensacyjno - kryminalne. (Kw.)
* * *

reż. Tadeusz Chrzanowski, twórca Sztabskapitana Gubaniewa nakręcił już 300 mtr. plenerów (w Zakopanem) do swego nowego filmu o nieustalonym jeszcze tytule. Główni odtwórcy: Lili Ljana Zielińska i Mieczysław Cybulski. Scenariusz jest pióra p. Chrzanowskiego. Zdjęcia atelierowe rozpoczną się wkrótce.
* * *

przy warszawskiej Szkole Dramatycznej stworzono dla słuchaczy III-go roku kurs filmowy. Jest to pierwszy tego rodzaju precedens w Europie. Na katedrę profesorską powołany został reżyser Józef Lejtes. Pierwsze wykłady już się rozpoczęły.
* * *

wytwórnia „Kineton - Sfinks" postanowiła zrealizować dalszy ciąg filmu „Na Sybir", w którym graliby ci sami artyści. Akcja bedzie oczywiście przesunięta o 20 lat później. Już podpisano umowę z W. Sieroszewskim.
* * *

powrócili z Berlina Nora Ney, reżyser "Serca na ulicy" Juljusz Gardan oraz oper. inż. S. Steinwurzel, którzy zapoznawali się z pracą w atelier dźwiękowem.
* * *

Obrazek
* * *

zdjęcia dźwiękowe w „Wiatru od morza" zostały już ukończone. Realizatorzy przystępują obecnie do nakręcania wersyj zagranicznych. Premjera obrazu odbędzie się w pierwszej połowie grudnia.
* * *

nowa wytwórnia ,"King-Film" przystąpi do realizacji parodii filmowe! pod intrygującym tytułem "Niebezpieczny eksperyment" p/g scenariusza wybitnego literata i komediopisarza Bruno Winawera. Reżyseruje Aleksander Ford.. Kierownictwo produkcji spoczywa w ręku Norberta Kliońskiego.
* * *

polski film reź. M. Waszyńskiegjo "Niebezpieczny romans" bodzie prawdopodobnie szedł w Niemczech.
* * *

"Serce na ulicy" zostało zmontowane przez reż. J. Gordona i oper. S. Steinwunzla. Premiera tego obrazu zbiegnie się z inauguracja "Wiatru od morza"
grudzień 1930

..

pierwszy polski film dźwiękowy „Moralność pani Dulskiej" wyświetlany jest obecnie w dwóch kinach wiedeńskich. Prasa przychylnie odniosła się do filmu, nie szczędząc zwłaszcza pochwal wykonawczyni roli głównej p. Deli Lipińskiej.
* * *

Obrazek
* * *

Jan Kiepura wystąpi, według zapewnień prasy niemieckiej, w sfilmowanej operze „Turandot“. Ma w niej odegrać i odśpiewać rolę Kalafa.
* * *

"Niebezpieczny romans" sprzedany został na Anglię. Będzie to pierwszy wypadek wyświetlania filmu polskiego nad brzegami Tamizy.
* * *

premiery dźwiękowca polskiego "Na Sybir" odbędą się w końcu grudnia w New-Jorku, Chicago i Detroit. Terminy premier tegoż filmu w Paryżu, Londynie i Berlinie nie są jeszcze ustalone.
* * *

rozpoczęto już zdjęcia do nowego filmu polskiego p.t. "Krwawy Wschód" z Olą Obarską i Mieczysławem Cybulskim w rolach głównych. Reżyseruje Przybylski.
* * *

w końcu grudnia rozpocznie się realizacja nowego filmu polskiego, według oryginalnego scenariusza Ferdynanda Goetla, p. t. "Cyganeria krakowska". Reżyserować będzie Józef Lejtes. Do filmu tego już zostali zaangażowani Witold Conti i Irena Gawęcka. Zdjęcia będą poraz pierwszy w Polsce 100-procentowo-dźwiękowe, t. zn., że będą nakręcane odrazu przy pomocy aparatury dźwiękowej, a nie jak dotychczas, nakręcane na niemo, a później dosynchronizowane. Treść filmu jest satyryczno-komedjowa i ma za tło stosunki krakowskie za czasów młodopolskich i "Zielonego balonika". Znajdziemy się odrazu w atmosferze "Słówek" Boy'a. Reżyser Lejtes przewiduje, że praca przy tym filmie zajmie około dwuch miesięcy, tak, że już w marcu odbyłaby się premiera.
* * *

reż. Michał Waszyński rozpoczyna wkrótce realizację nowego filmu w/g scen. A. Sterna. Tytuł prowizoryczny: "Shańbiona". Do głównych ról zaangażowano Zbyszka Sawana i Marię Malicka
* * *

Pola Negri ma zamiar w najbliższym czasie powrócić na ekran. Równocześnie lansowana jest w Paryżu plotka, że rodaczka nasza wystąpi na scenie w przeróbce teatralnej znanej powieści Maurycego Dekobry „La Gondole aux Chimeres“ (Purpurowa gondola).
* * *

Witold Conti bawił na premierze "Janka Muzykanta" w Bydgoszczy, gdzie wielbicielki zgotowały mu szaloną owacje. Artysta rozdał w ciągu 2-ch dni 638 autografów!
* * *

reż. Jan Kucharski bawi wraz z całą ekspedycją w Afryce, nagrywając "Orlice" Ossendowskiego. W obrazie tym. prócz. Witolda Conti wystąpi Tom Breza. Artyści cl odegrają role polskich legionistów w Afryce i odśpiewają piosnki legionowe.
* * *

Leopold Brodziński i Julian Krzewiński napisali scenariusz p. t „Marli Wisnowska" na tle życia znakomitej warszawskiej artystki, zamordowanej przez Bartiertiewa huzara rosyjskiej armii.
* * *

ukończono wersją dźwiękową „Wiatru od morza" w opracowaniu J. Maklakiewicza i M. Oberta i w wykonaniu wielkiej orkiestry Filharmonii pod batutą dyrygenta Wilkomirskiego.
* * *

reż. L. Buczkowski nakręca film ,"Szyb L 29“. Role główne odtworzą: Baśka Orwid, Jerzy Marr, Stefan Jaracz i Wiesław Gawlikowski. Kier. produkcji: S. Lasztig; zdjęcia: Antoni Wawrzyniak. Pomoc reżyserska: S. Gielba.
* * *

Witold Conti, uroczy bohater "Janko Muzykanta", naśpiewał szereg płyt gramofonowych dla Tow. "Syrena Record"
* * *

wobec odłożenia "Kariery panny Heni" na czas nieokreślony Ninka Wilińska, która miała wykonać rolą tytułową, przyjęła engagement do Teatru Miejskiego w Toruniu, gdzie występuje w rewji "Wielka Parada" Urocza Ninka jest ulubienicą publiczności toruńskiej
* * *

Widmo telewizji! Przyprawia producentów o palpitację serca.
Telewizja jest już podobno tak daleko zaawansowanat że w zupełności mogłaby być praktycznie zastosowana. Dwa wielkie amerykańskie koncerny elektrotechniczne, mające patent na ten wynalazek, trzymają go w głębokiej tajemnicy na razie, chcąc znienacka rzucić na rynek, tak jak w swoim czasie Warner Brothers rzuciłi dźwiękowe filmy. Ze względu na niefortunną konjunkturę ekonomiczną, wynalazcy nie chcą narazie wystąpić ze swa rewelacją. Kiniarze i producenci z ogromnem zainteresowaniem i jednocześnie panicznym strachem śledzą każdy ruch i krok w dziedzinie telewizji, o której sama już myśl przyprawia ich o palpitację serca.
* * *

 
 
Gwiazda codzienna
Loda Halama
(ur. 20 lipca 1911 w Czerwińsku nad Wisłą, zm. 13 lipca 1996 w Warszawie)
polska Józefina Baker
Początkiem jej kariery były od 1927 występy wraz z matką i trzema siostrami w rodzinnym zespole Siostry Halama. Występowały głównie w warszawskich teatrach rewiowych takich jak Morskie Oko. Śpiewała również piosenki.Od 1929 była tancerką w balecie klasycznym, a w latach 1934–1936 była primabaleriną Teatru Wielkiego w Warszawie.Jej światowa. . . czytaj wiecej
 
Gentleman
Jerzy Marr
(21 marca 1901 - 9 maja 1962)

Aktor filmowy i teatralny. Polski Rudolf Valentino, fizycznością i wdziękiem ucieleśniał ideał romantycznego kochanka. Amant, ulubieniec szerokich rzesz miłośniczek ekranu. Pragnął zostać śpiewakiem, ale nie dane mu było spełnić się wokalnie, za to wystąpił w siedemnastu filmach. Nie zagrał w nich szczególnie wybitnych ról, ale też pisano dla niego scenariusze ze względu na. . . czytaj wiecej
 
Troche zartem
PRZYTOMNOŚĆ UMYSŁU
W Hollywood na bankiecie, wydanym na cześć pewnego słynnego gwiazdora, jeden z obecnych, lekko zawiany, rzekł do sąsiadki:
- Nie widziałem większego bałwana ani
gorszego kabotyna, niż ten „gwiazdor".
Sąsiadka na to:
- A czy pan wie, kto ja jestem?
- Nie.
- Jestem żoną tego „bałwana" i „kabotyna".
A gość, nie tracąc przytomności umysłu:
- A czy pani wie, kto ja jestem?
- Nie.
- Tem lepiej.
To rzekłszy, wstał i wyszedł.